Wskaźniki referencyjne i rozporządzenie BMR – wszystko co musisz wiedzieć.

Co to są wskaźniki referencyjne?

Są to wskaźniki, na podstawie których:

  • banki wyznaczają wysokość oprocentowania kredytów, lokat, kont oszczędnościowych i innych produktów finansowych,
  • strony umów mogą określać wzajemne zobowiązania i rozliczać transakcje.
Do najczęściej wykorzystywanych wskaźników, w zależności od danej waluty, należą: WIBOR (PLN), LIBOR (EUR, USD, CHF) czy EURIBOR (EUR). O metodologii wyznaczania danego wskaźnika nie decyduje bank, a administrator danego wskaźnika (np. dla wskaźnika WIBOR jest to GPW Benchmark S.A.). Administrator pozyskuje dane rynkowe oraz publikuje je w postaci danego wskaźnika (np. WIBOR). Co ważne, sposób wyliczenia i publikacji danego wskaźnika jest akceptowany przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). 

 

Co to jest rozporządzenie BMR?

Jest to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE[1] regulujące funkcjonowanie wskaźników referencyjnych, stosowanych do ustalenia oprocentowania w umowach finansowych  Celem rozporządzenia jest:

  • zapewnienie lepszej jakości wskaźników referencyjnych (np. WIBOR), dokładniej oddających sytuację rynkową (oparcie w większym stopniu o dane transakcyjne),
  • zapewnienie kontroli nad metodą wyznaczania tych wskaźników oraz nad podmiotami, które je  wyliczają,
  • zapobieganie ewentualnym manipulacjom, które byłyby niekorzystne dla jednej ze stron (klienta lub banku),
  • zapewnienie większej wiarygodności wskaźników, przejrzystości ich notowań oraz kontroli.

Zgodnie z rozporządzeniem BMR, wskaźniki referencyjne (np. WIBOR) mogą być opracowywane i publikowane tylko przez podmioty, które uzyskają odpowiednie zgody od organów nadzorczych (w Polsce jest to KNF - Komisja Nadzoru Finansowego).

Jakie znaczenie dla klientów ma wskaźnik WIBOR?

WIBOR jest jednym z najpopularniejszych wskaźników referencyjnych w Polsce i jest stosowany w wielu umowach z bankami, zarówno tych dotyczących kredytów, lokat, kont oszczędnościowych, jak i innych produktów finansowych. Właśnie WIBOR jest wskaźnikiem,vo który oparte jest  w Nest Banku oprocentowanie kredytów oraz rachunków oszczędnościowych i wybranych lokat..

Kto w Polsce wyznacza wskaźniki referencyjne?

Podmiotem, który w Polsce jest odpowiedzialny za  notowanie i publikowanie wskaźników referencyjnych jest GPW Benchmark S.A. – spółka należąca do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Więcej informacji o GPW Benchmark S.A. (dalej GPWB S.A.) można znaleźć na stronie internetowej www.gpwbenchmark.pl. Podmiot taki, nazywany jest Administratorem. Pozyskuje on dane rynkowe, w oparciu o które, w sposób uzgodniony i zaakceptowany przez KNF, wyznacza wskaźnik WIBOR.
W niektórych przypadkach, poziom danego wskaźnika np. WIBOR może być stabilny przez jakiś czas, ale może on także rosnąć lub spadać, w reakcji na sytuację rynkową. Proces ten jest niezależny od Nest Banku – zarówno my jak i Ty, korzystamy ze wskaźnika jako odbiorcy – co oznacza, że musimy się dostosować do jego wysokości i ewentualnych zmian. Opisaliśmy to szczegółowo w Twojej umowie kredytu lub rachunku

Jakie są ryzyka związane z korzystaniem z wskaźników referencyjnych, np. WIBOR?

Zgodnie z przepisami rozporządzenia BMR, administrator (czyli w przypadku WIBOR – GPWB S.A.) może, w porozumieniu z KNF, zmieniać metodykę kalkulacji danego wskaźnika referencyjnego. Może, ale nie musi oznaczać to zmianę samego poziomu WIBOR (co może przełożyć się na wysokość oprocentowania Twojego kredytu lub rachunku). Takie zmiany nie dzieją się nagle – organy nadzorcze, czyli KNF, uczestniczą w tym procesie, a administrator, na swojej stronie internetowej, odpowiednio wcześniej informuje o rozpoczęciu konsultacji w tym zakresie. Zmiana metodyki może wynikać z różnych czynników, np. wytycznych organu nadzorczego, zmian rynkowych, nowych przepisów prawa.

Na stronie internetowej Nest Banku (www.nestbank.pl) w zakładce Wskaźniki referencyjne będziemy Cię na bieżąco informować o ewentualnych konsultacjach oraz wprowadzanych zmianach w sposobie kalkulacji wskaźnika referencyjnego WIBOR.

Administrator może również przestać publikować dany wskaźnik referencyjny. Odbywa się to także w uzgodnieniu z organami nadzorczymi (KNF) i przebiega zgodnie ze ściśle określoną procedurą. Takie zdarzenie może mieć miejsce np. gdy administrator wraz z organami nadzoru uznają, że wskaźnik przestał być miarodajnym wskaźnikiem odzwierciedlającym sytuację rynkową. W takiej sytuacji nie moglibyśmy, w ramach naszej umowy, określić wzajemnych świadczeń (np. oprocentowania kredytu czy rachunku ). Dlatego też Nest Bank, zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR, przygotował Plan Awaryjny na taki wypadek, który zakłada, że:

  • zmienimy wskaźnik WIBOR na nowy wskaźnik, jeżeli zostanie on wyznaczony w odpowiednich przepisach prawnych lub wskazany przez organ nadzoru lub administracji publicznej,
  • jeżeli wskaźnik zastępczy nie zostanie wyznaczony to zastosujemy inny wskaźnik przygotowany przez administratora,
  • jeżeli administrator także nie wyznaczy wskaźnika, to zmienimy wskaźnik WIBOR
    na skorygowaną stopę referencyjną NBP.

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014
Dodatkowe informacje o wskaźniku WIBOR oraz jego Administratorze

Administrator opracowuje WIBOR według metody zaakceptowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF), której szczegóły takie jak:

  • opis kluczowych elementów metody opracowywania WIBOR,
  • oświadczenie o wskaźniku referencyjnym (dokument opublikowany przez administratora na podstawie art. 27 rozporządzenia BMR),
  • procedura przyjmowania i rozpatrywania skarg, które dotyczą wyznaczania wskaźnika referencyjnego,

opisane zostały na stronie internetowej administratora www.gpwbenchmark.pl. 16 grudnia 2020 r. KNF wydała zezwolenie na prowadzenie przez GPWB S.A. działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych (np. WIBOR).

Wydanie przez KNF zezwolenia dla GPWB S.A. oznacza, że organ nadzoru finansowego uznał proces wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR za zgodny z wymaganiami nałożonymi przez Rozporządzenie BMR. W związku z otrzymaniem zezwolenia, GPWB S.A. opublikował oświadczenie dotyczące WIBOR, o którym mowa w art. 27 Rozporządzenia BMR (tzw. benchmark statement), zawierające kluczowe informacje o wskaźniku WIBOR - można je znaleźć tutaj: https://gpwbenchmark.pl/pub/BENCHMARK/files/WIBID_WIBOR/Oswiadczenie2021_1.pdf ).

Na podstawie otrzymanego zezwolenia GPWB S.A. została uprawniona do opracowywania w przyszłości także innych wskaźników stóp procentowych, których proces wyznaczania będzie odbywać się zgodnie z wymogami Rozporządzenia BMR. Udzielenie zezwolenia przez KNF dla Administratora na wyznaczanie wskaźnika WIBOR wg ustalonej metodologii, nie powoduje, że nie będzie ona w przyszłości ulegać zmianie. Wręcz przeciwnie – zgodnie z Rozporządzeniem BMR, Administrator, czyli GPWB S.A., ma obowiązek dokonywać regularnego przeglądu metodologii w celu zapewnienia odpowiedniości wskaźnika WIBOR do zmieniających się realiów rynkowych.
 
Nazwa oraz dane adresowe administratora WIBID i WIBOR
GPW Benchmark S.A. jest polską spółką akcyjną.
Siedziba GPWB znajduje się w Warszawie przy ul. Książęcej 4, 00-498
Dane kontaktowe znajdują się na stronie https://www.gpwbenchmark.pl/kontakt
Tel. 22 628 32 32, Email: kontakt@gpwbenchmark.pl