Wskaźniki referencyjne
Co to są wskaźniki referencyjne?
Są to wskaźniki, na podstawie których:
banki wyznaczają wysokość oprocentowania kredytów, lokat, kont oszczędnościowych i innych produktów finansowych,
strony umów mogą określać wzajemne zobowiązania i rozliczać transakcje.
Do najczęściej wykorzystywanych wskaźników, w zależności od danej waluty, należą: WIBOR (PLN), POLSTR, WIRON oraz Stopy Składane WIRON i POLSTR (1M, 3M i 6M) (PLN) (w dalszej części materiału łącznie wskazywane jako odpowiednio „WIRON” lub „POLSTR”), SARON (CHF), EURIBOR (EUR) i €STR (EUR). O metodzie wyznaczania danego wskaźnika nie decyduje bank, a administrator danego wskaźnika:
GPW Benchmark S.A. - podmiot wchodzący w skład Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. odpowiedzialny za opracowywanie i rozwój oferty Wskaźników Referencyjnych dla polskiego rynku finansowego. Podstawowym przedmiotem działalności GPW Benchmark S.A. jest administracja procesem opracowywania Stawek Referencyjnych WIBID, WIBOR, WIRON i POLSTR (strona Administratora: GPW Benchmark - Strona główna),
The European Money Markets Institute – podmiot odpowiedzialny za opracowywanie Stawki Referencyjnej EURIBOR (strona Administratora: (About Euribor® | The European Money Markets Institute (EMMI)),
EBC (European Central Bank) – administrator wskaźnika referencyjnego €STR oraz stóp składanych €STR (strona Administratora: Overview of the euro short-term rate (€STR)),
Administrator pozyskuje dane rynkowe oraz publikuje je w postaci danego wskaźnika (np. WIBOR, WIRON lub POLSTR). Co ważne, sposób wyliczenia i publikacji danego wskaźnika jest akceptowany przez organ nadzoru finansowego, w przypadku GPW Benchmark S.A. jest to Komisja Nadzoru Finansowego (KNF).
Co to jest rozporządzenie BMR?
Jest to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE [1] regulujące funkcjonowanie wskaźników referencyjnych, stosowanych do ustalenia oprocentowania w umowach finansowych. Celem rozporządzenia jest:
zapewnienie lepszej jakości wskaźników referencyjnych, dokładniej oddających sytuację rynkową (oparcie w większym stopniu o dane transakcyjne),
zapewnienie kontroli nad metodą wyznaczania tych wskaźników oraz nad podmiotami, które je wyliczają,
zapobieganie ewentualnym manipulacjom, które byłyby niekorzystne dla jednej ze stron (klienta lub banku),
zapewnienie większej wiarygodności wskaźników, przejrzystości ich notowań oraz kontroli.
Zgodnie z rozporządzeniem BMR, wskaźniki referencyjne (np. WIBOR, WIRON lub POLSTR) mogą być opracowywane i publikowane wyłącznie przez podmioty, które uzyskają odpowiednie zgody od organów nadzorczych (w Polsce jest to KNF – Komisja Nadzoru Finansowego).
WIBOR jest jednym z najpopularniejszych wskaźników referencyjnych w Polsce i jest stosowany w wielu umowach zawieranych przez banki z klientami, zarówno tych dotyczących kredytów, lokat, kont oszczędnościowych, jak i innych produktów finansowych. WIBOR jest wskaźnikiem, na którym oparte jest w Nest Banku oprocentowanie części kredytów oraz rachunków oszczędnościowych.
Stopy WIRON są wskaźnikami referencyjnymi, które notowane są równolegle do wskaźnika WIBOR. Mają one odmienną metodę wyznaczania od wskaźnika WIBOR dlatego także różnią się od niego wartością.
Stopy POLSTR są nowymi wskaźnikami referencyjnymi, które notowane są równolegle do wskaźników WIBOR/WIRON. Mają one odmienną metodę wyznaczania od ww. wskaźników dlatego także różnią się od nich wartością. Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych poinformowała, że 21 listopada 2025 roku Ministerstwo Finansów przeprowadziło pierwszą pilotażową emisję obligacji skarbowych opartych na wskaźniku POLSTR podczas aukcji sprzedaży. Dokonanie emisji realizuje kluczowy kamień milowy Mapy Drogowej reformy wskaźników referencyjnych w Polsce i potwierdza pełną zgodność z założeniami i harmonogramem przyjętymi przez NGR. Oprocentowanie nowych obligacji oparte jest na stopie procentowej składanej, obliczanej oddzielnie na każdy dzień roboczy okresu odsetkowego, zgodnie z rekomendacją standardów stosowania wskaźnika.
Emisja stanowi mocny impuls dla całego rynku finansowego do szerszego wykorzystania wskaźnika POLSTR i popularyzacji nowego standardu.
POLSTR może także docelowo stać się zamiennikiem dla stóp WIBOR i WIRON w produktach oferowanych przez Bank.
Podmiotem, który w Polsce jest odpowiedzialny za notowanie i publikowanie wskaźników referencyjnych jest GPW Benchmark S.A. – spółka należąca do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Więcej informacji o GPW Benchmark S.A. (dalej GPWB S.A.) można znaleźć na stronie internetowej www.gpwbenchmark.pl. Podmiot taki, nazywany jest Administratorem. Pozyskuje on dane rynkowe, w oparciu o które, w sposób uzgodniony i zaakceptowany przez KNF, wyznacza wskaźniki WIBOR, WIRON oraz POLSTR.
W niektórych przypadkach, poziom danego wskaźnika np. WIBOR, WIRON czy POLSTR może być stabilny przez jakiś czas, ale może on także ulegać zmianom (rosnąć lub spadać), w reakcji na sytuację rynkową. Proces ten jest niezależny od Nest Banku – zarówno my jak i Ty, korzystamy ze wskaźnika jako odbiorcy – co oznacza, że musimy się dostosować do jego wysokości i ewentualnych zmian. Opisaliśmy to szczegółowo w Twojej umowie kredytu lub rachunku.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia BMR, administrator (czyli w przypadku WIBOR, WIRON i POLSTR – GPWB S.A.) może, w porozumieniu z KNF, zmieniać metodę ustalania danego wskaźnika referencyjnego. Może, ale nie musi oznaczać to zmianę samej wartości wskaźnika WIBOR, WIRON lub POLSTR (co może przełożyć się na wysokość oprocentowania Twojego kredytu lub rachunku). Takie zmiany nie dzieją się nagle – organy nadzorcze, czyli KNF, uczestniczą w tym procesie, a administrator, na swojej stronie internetowej, odpowiednio wcześniej informuje o rozpoczęciu konsultacji publicznych w tym zakresie. Zmiana metody może wynikać z różnych czynników, np. wytycznych organu nadzorczego, zmian rynkowych, nowych przepisów prawa.
Na stronie internetowej Nest Banku () w zakładce Wskaźniki referencyjne będziemy Cię na bieżąco informować o ewentualnych konsultacjach publicznych oraz wprowadzanych zmianach o sposobie opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR, WIRON oraz POLSTR.
Administrator może również przestać opracowywać dany wskaźnik referencyjny. Odbywa się to także w uzgodnieniu z organami nadzorczymi (KNF) i przebiega zgodnie ze ściśle określoną procedurą. Taka okoliczność może mieć miejsce np. gdy w ocenie administratora skala stosowania wskaźnika referencyjnego przez podmioty rynku finansowego w umowach nie uzasadnia kontynuowania opracowywania wskaźnika referencyjnego ze względów biznesowych. W takiej sytuacji nie moglibyśmy, w ramach naszej umowy, określić wzajemnych świadczeń (np. oprocentowania kredytu czy rachunku oszczędnościowego). Dlatego też Nest Bank, zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR, przygotował Plan Awaryjny na taki wypadek, który zakłada, że:
zmienimy wskaźnik WIBOR, WIRON lub POLSTR na nowy wskaźnik, jeżeli zostanie on wyznaczony w odpowiednich przepisach prawnych lub wskazany przez organ nadzoru lub administracji publicznej,
jeżeli zamiennik wskaźnika nie zostanie wyznaczony to zastosujemy alternatywny wskaźnik przygotowany przez administratora,
jeżeli administrator także nie wyznaczy wskaźnika, to zmienimy wskaźnik WIBOR, WIRON lub POLSTR na skorygowaną stopę referencyjną NBP.
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014
Pytania i odpowiedzi
Przygotowaliśmy aneks na podstawie rozporządzenia BMR. Rozporządzenie BMR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych, jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014, Dz.U. L 171 z 29.6.2016, z późn.zm. W aneksie określamy działania, jakie zostaną zastosowane na wypadek, gdyby w przyszłości Administrator wskaźnika referencyjnego wprowadził istotne zmiany lub nawet zaprzestał jego opracowywania - w przypadku Twojej umowy jest to WIBOR. Administratorem wskaźnika referencyjnego jest GPW Benchmark, nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego.
W treści aneksu dodaliśmy do umowy klauzule awaryjne, tj. postanowienia określające zasady postępowania na wypadek zaprzestania opracowywania lub wystąpienia istotnych zmian wskaźnika referencyjnego - w przypadku Twojej umowy jest to WIBOR. Nie zmieniamy pozostałych postanowień umowy.
Nie. Zmiany proponowane w treści aneksu nie spowodują zmiany aktualnej wysokości oprocentowania Twojej umowy.
Nie. Za podpisanie aneksu nie pobieramy żadnych opłat ani prowizji.
Sporządziliśmy dwa jednobrzmiące egzemplarze aneksu, po jednym dla każdej ze stron - dla Ciebie (i współkredytobiorcy, jeśli występuje) i dla nas.
Prosimy o odesłanie dwóch egzemplarzy aneksu, podpisanych przez wszystkich współkredytobiorców. Po podpisaniu aneksu przez Bank odeślemy Ci Twój egzemplarz.
Podpisane przez wszystkich współkredytobiorców dwa egzemplarze aneksu przekaż:
osobiście w naszej placówce (wykaz placówek banku znajduje się na stronie internetowej Nest Banku pod linkiem: https://nestbank.pl/kontakt);
pocztą tradycyjną, przesyłając własnoręcznie podpisany aneks, na adres:
Nest Bank S.A.
ul. Wołoska 24
02-675 Warszawa;
e-mailem – przesyłając skan podpisanego aneksu na adres: kontakt@nestbank.pl ze swojego adresu email podanego wcześniej do kontaktu z Bankiem;
w Bankowości Internetowej lub Aplikacji Mobilnej przesyłając skan podpisanego aneksu.
Podobnie jak cały sektor bankowy opracowaliśmy plan awaryjny. W umowach, zawieranych obecnie z Klientami, znajdują się klauzule awaryjne odzwierciedlające ten plan. Jeśli Twoja umowa nie zawiera klauzuli awaryjnej, powinieneś podpisać bezpłatny aneks do umowy.
Postanowienia obowiązują od dnia podpisania aneksu przez ostatnią ze Stron.
Dodatkowe informacje o wskaźnikach referencyjnych WIBOR, WIRON oraz POLSTR oraz ich Administratorze
Administrator opracowuje wskaźniki WIBOR, WIRON oraz POLSTR według metody zaakceptowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF), której szczegóły takie jak:
opis kluczowych elementów metody opracowywania WIBOR, WIRON oraz POLSTR,
oświadczenie o wskaźniku referencyjnym (dokument opublikowany przez administratora na podstawie art. 27 rozporządzenia BMR),
procedura przyjmowania i rozpatrywania skarg, które dotyczą wyznaczania wskaźnika referencyjnego,
opisane zostały na stronie internetowej administratora. 16 grudnia 2020 r. KNF wydała zezwolenie na prowadzenie przez GPWB S.A. działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych (np. WIBOR/WIRON/POLSTR/ Indeksy Składane WIRON/POLSTR).
Wydanie przez KNF zezwolenia dla GPWB S.A. oznacza, że organ nadzoru finansowego uznał proces wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR za zgodny z wymaganiami nałożonymi przez Rozporządzenie BMR. W związku z otrzymaniem zezwolenia, GPWB S.A. opublikował oświadczenie dotyczące WIBOR, o którym mowa w art. 27 Rozporządzenia BMR (tzw. benchmark statement), zawierające kluczowe informacje o wskaźniku WIBOR - można je znaleźć: pobierz
Udzielenie zezwolenia przez KNF dla Administratora na wyznaczanie wskaźnika WIBOR według ustalonej metody, nie powoduje, że nie będzie ona w przyszłości ulegać zmianie. Wręcz przeciwnie – zgodnie z Rozporządzeniem BMR, Administrator, czyli GPWB S.A., ma obowiązek dokonywać regularnego przeglądu metod w celu zapewnienia odpowiedniości wskaźnika WIBOR do zmieniającej się rzeczywistości ekonomicznej.
Na podstawie otrzymanego zezwolenia GPWB S.A. została uprawniona do opracowywania także innych wskaźników referencyjnych stóp procentowych, których proces wyznaczania odbywa się zgodnie z wymogami Rozporządzenia BMR.
W dniu 16.12.2022 roku, zostało opublikowane Oświadczenie Administratora Indeksu Stopy Procentowej WIRON, przyjęte uchwałą Zarządu GPW Benchmark nr 100/2022 z dnia 16.12.2022, - można je znaleźć: pobierz
W dniu 30.12.2022 roku, zostało opublikowane Oświadczenie Administratora Rodziny Indeksów Składanych WIRON, przyjęte uchwałą Zarządu GPW Benchmark nr 102/2022 z dnia 30.12.2022 - można je znaleźć: pobierz
W dniu 30.06.2025 roku zostało opublikowane Oświadczenie Administratora Indeksu Stopy Procentowej POLSTR, przyjęte uchwałą Zarządu GPW Benchmark S.A. nr 101/2025 z dnia 30.06.2025 - można je znaleźć: pobierz
W dniu 30.06.2025 roku, zostało opublikowane Oświadczenie Administratora Rodziny Indeksów Składanych POLSTR, przyjęte uchwałą Zarządu GPW Benchmark nr 102/2025 z dnia 30.06.2025 - można je znaleźć: pobierz
Nazwa oraz dane adresowe administratora WIBOR, WIBID, WIRON oraz POLSTR:
GPW Benchmark S.A. jest polską spółką akcyjną.
Siedziba GPWB znajduje się przy ul. Książęcej 4, 00-498 Warszawa.
Dane kontaktowe znajdują się na stronie: https://gpwbenchmark.pl/kontakt.